(286) Niedziela w Atlanterhavsparken

Większość odwiedzających Atlanterhavsparken czyli Park Atlantycki w Ålesund to rodziny z dziećmi. Jest tez trochę takich jak my. Pary w średnim lub bardziej zaawansowanym wieku, które spędzaja kilka weekendowych godzin, patrząc na karmione ryby, wydry, pingwiny czy foki. Park pięknie wkomponowany w naturę. I, co dla mnie teraz ważne, z wieloma ławkami, na których można odpocząć. Siedzisz, patrzysz na bawiące się w wodzie zwierzęta, na okoliczne góry lub po prostu w niebo. Lubię tu być.
Wyobrażam sobie, jak nasza maleńka A. przygląda śmigającym w wodzie zwierzakom. Kiedyś ją tu zabierzemy. Pobawi się w piasku, zbuduje z dziadkiem tamę i będzie machać rączką do wygrzewających się w słońcu fok.

***

W Polsce nauczyciele zakończyli strajk, tutaj trwa strajk linii lotniczych SAS. W Polsce nacisk położony na zarobki. Nie dziwi mnie to. Wiem, ile czasu pracuje nauczyciel, szczegónie polonista. I wiem, że to, co zarabia polski nauczyciel nijak się ma do zaangażowania i czasu pracy. Sercem jestem z nauczycielami, a szczególnie teraz, gdy wylewa się na nich tyle błota. Natomiat w SAS-ie strajkujący domagają się głównie większej przewidywalności czasu pracy. Obecnie tylko około 30 % pracowników pracuje w systemie: pięć dni pracy i cztery dni wolnego. Pozostali dowiadują się o konieczności stawienia się do pracy z dwutygodniowym wyrzedzeniem. Trudno w takiej sytuacji planować czas z rodziną, a dla Skandynawów czas z rodziną to świętość. Strajk SAS-a dotknął ponad 100 tysięcy pasażerów. Śmietankę z tego zamiesznia spija Norwegian, który uruchomił wiele dodatkowych lotów. I ceny poszybowały. Za lot z Oslo do Stavanger trzeba było zapłacic na przykład ponad osiem tysięcy koron. Szef naszej gminy zrezygnował z lotu na zjazd KRF, bo nie chciał obiążać gminy kosztem biletów lotniczych. Trudno w to uwierzyć, prawda?

Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(285) Wielki Czwarek w Alnes

W Skjærtorsdag czyli w Wielki Czwartek Renifer zabrał mnie do Alnes. Alnes to osada położona na oddalonej od nas kilkanaście kilometrów wyspie Godøya. Naszym celem jest oczywiście długa piaszczysto - kamienista plaża. Na czas świąt wszystkie tunele łaćzące nas z resztą świata otwarte są całą dobę. Od wielu miesięcy trwa remont tuneli. W nocy są albo zamknięte, albo przejazd możliwy jest tylko o ustalonych godzinach. Nam nie utrudnia to zbytnio życia. I chyba większość mieszkańców wysp rozumie, że to kwestia bezpieczeństwa i że z remontu trzeba się raczej cieszyć niż na niego psioczyć.

Siedzimy na plaży w Alnes. Jest tam taki wielki kamień z dwoma wglębieniami. Akurat dosyć miejsca, żeby siedzieć wygodnie z kamiennym oparciem za plecami. Na plaży nie jest tak ciepło, jak u nas na tarasie, ale nagrzany słońcem kamień przyjemnie grzeje pupę. Siedzimy i obserwujemy jedynego tego dnia surfera. Leży plackiem na desce, wiosłuje rękoma. Oddala się od brzegu powoli. Płynie naprzeciw falom, wymaga to z pewnością siły i zaparcia. Już ledwo go widać. I wtedy najpierw klęka na desce, potem staje i daje się nieść falom ku brzegowi. Trwa to dosłownie chwilę. Moment niewspółmiernie krótszy od czasu poświęconago na oddalenie sie od brzegu. Metafora zmagania i następującej po nim chwili spełnienia. Jak w życiu.

Na te święta i na po świętach zyczę Wam jak najwięcej chwil na fali i tylko niewiele tych pod prąd.
God påske! Dobrych Świąt Wielkiej Nocy!

Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(231) Z tęsknoty za polskim smakiem

Nie wybrzydzam i nie narzekam na norweskie jedzenie. Ostatnio nawet stwierdziłam, że wolę norweski majonez od polskiego. Przywykłam do jego zdecydowanie łagodniejszego smaku. Sami jednak pieczemy chleb razowy na zakwasie - pyszny, wilgotny, przypominający chleb cioci Krysi z białego domku. Od kilku lat kisimy jesienią kapustę. Ostatniego lata eksperymentowałam z uprawą pomidorów na tarasie. Sporo było zachodu, ale pomidor smakował jak pomidor.
A dziś - ramtatam!!! - zrobiliśmy białą kiełbasę. Będąc w Polsce, kupiłam naturalne osłonki, albo - jak kto woli dosadniejsze określenia - jelita wieprzowe. Koleżanki z niedowierzaniem przysłuchiwały sie moim wędliniarskim planom. Zrobić kiełbasę raczej niełatwo, no i w końcu po co robić, jeśli można po prostu kupić. Owszem, udało nam się kupić w polskim sklepie (mamy taki w pobliskim mieście) trochę białej kiełbasy przed ubiegłoroczną Wielkanocą, ale niezbyt przypadła nam ona do gustu. W Polsce wybór producentów olbrzymi, tu skazani jesteśmy na jeden rodzaj tego wielkanocnego przysmaku. Zatem zapadła decyzja: robimy kiełabasę sami.
I udała się! Jest przepyszna! Proba generalna przed Wielkanocą zaliczona.

Na sąsiedniej wyspie produkowana jest vigramør. Jest to lubiana i jadana w całej Norwegii kiełbasa, której skład jest niemal identyczny ze składem naszej białej. Robi się ją jednak nie z wieprzowiny, a z wołowiny i zamiast majeranku dodaje się do niej rozdrobnione ziele angielskie. Jest zdecydowanie łagodniejsza w smaku.
Moglibyśmy pewnie zjeść na wielkanocne śniadanie vigramør. Będziemy jednak mieć białą kiełbasę. Własnoręcznie wykonaną!

Biała kiełbasa Renifera i Reniferowej. Najsmaczniejsza na wyspie, he he;)

Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(227) Kjære skrei, hei på deg! Witaj, rybko kochana!

Moja koleżanka mawia: Każdy skrei to dorsz, ale nie każdy dorsz to skrei.
Mieszkańcy norweskiego wybrzeża bez problemu odróżniają te dwa rodzaje dorsza: kysttorsk czyli dorsz przybrzeżny i skrei. Bardziej leniwy i mniej świata ciekawy kysttorsk nie wyściubi nosa poza znane sobie tereny. Nie w głowie mu dalekie wyprawy. Za to skrei to prawdziwy obieżyświat. Przemierza ponad tysiąc kilometrów od Morza Barentsa do przecudnych Lofotów.
Mięso skreia jest delikatniejsze i bardziej zwarte niż mięso dorsza przybrzeżnego. To prawdziwy rarytas, na który się czeka miesiącami. Sezon trwa krótko, od lutego do kwietnia. Można oczywiście zgromadzić trochę zapasów, mrożąc skreia, ale różnica między potrawą przyrządzoną ze świeżej i mrożonej ryby jest kolosalna.
U nas właśnie pojawił się tegoroczny skrei. Witaj, rybko kochana!

***

Stale uczę się znajdować małe radości każdego dnia: skrei na talerzu, soczysta jak nigdy dotąd pomarańcza, dziecko, które z ufnością szuka w mych ramionach pocieszenia i niebo nad fiordem żegnajace feerią barw odchodzący dzień.
Bo, uwierzcie mi, nawet największe strapienia mogą nieco zblednąć, gdy znajdziesz chwilę na najzwyklejsze pogapienie się w niebo.

Dzisiejsze niebo nad Valderhaugfjorden


Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(209) Środa na Aksli

W środy nie pracuję. Pojechaliśmy dziś rano do dentysty. Sprawa pilna, wyjazd do Polski w najbliższym czasie niemożliwy. O dziwo - nie przeżyliśmy szoku przy kasie. Fakt - to kosztuje. Ale ten dentysta tu żyje, tu płaci podatki, tu wydaje swoje uczciwie zarobione pieniądze. Na Kiperviktorget można w środy i soboty kupić warzywa od - jak się to tu mówi - prawdziwego rolnika. Za 2,5 kg pomidorów, dwa ogórki i dwie sałaty zapłaciłam dziś 190 koron czyli ok 90 złotych. Domyślam się, że dentysta też jada pomidory i też zostawia dwie stówki na straganie.
A dlaczego piszę wyżej o uczciwości? Bo dostaliśmy nie tylko paragon fiskalny, ale także rachunek z wyszczególnieniem wszystkich procedur - co było robione i ile to kosztowało. O rachunek nie prosiliśmy, tu rachunek wydany pacjentowi to standard...

Po wizycie Renifer uśmiechniety od ucha do ucha pojechał do pracy a ja pospacerowałam uliczkami Ålesund, posiedziaam przy Storneskaia, obserwując mewy, co gromadnie obsiadły nadbrzeżne kamienie, uśmiechałam się do turystów schodzących na ląd z olbrzymiego cruisera SERENADE OF THE SEAS i odpowiedziałam na radosne machanie dzieci, odpływających właśnie Hurtigrutą na swój być może pierwszy rejs. A wisienką na torcie było wejście na Akslę.

***

Siedzę na Aksli. Suszę się w słońcu, bo trochę mnie wcześniej zmoczyło. Zmęczona, trochę ubłocona. I spokojna. Tęsknię za Wami, Kochani, ale wiem, że Wam tam dobrze.
Wam tam, a mnie tu.
I to jest szczęście.

Taka była dziś Valderøya widziana z Aksla fjellstua

Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(199) Rzucę ptaszkom ochłapy, niech się ptaszki cieszą

Dzisiejszy widok z okna: Valderhaugfjorden (OGÓŁ)

Dzisiejszy widok z okna: Valderhaugfjorden (SZCZEGÓŁ: Ptasia uczta, rybak wyrzuca resztki po patroszeniu ryb)


Obejrzeliśmy wczoraj wstrząsający dokument o Polakach, którzy zginęli w pożarze domu w Drammen. Niewielki dom, w którym wygodnie mogłoby mieszkać kilka osób. Ich było tam ponad dwudziestu. Ktoś im na to pozwolił. Za wynajem płacili grosze, zarabiali chyba też niewiele, bo pracowali na czarno. Siedmiu budowlańców mniej, siedem rodzin w żałobie. Matka pochylająca się nad grobem syna w Płocku. Syn kreślący znak krzyża przy mogile ojca. Jeden z ocalałych, który spać spokojnie już nigdy nie będzie. I ten mały, niepozorny starszy pan, którego chciano obarczyć winą za to wszystko.
Gdy słyszę opinię fachowca, norweskiego prawnika, rosną we mnie złość i bezsilność. Mówi, że sprawa zakończyłaby się inaczej, gdyby w pożarze zginęli Norwedzy. Tutaj nikt odpowiedzialności nie poniósł...

TU LINK do filmu Berre ein polakk

***

Trochę trudny ten ostatni życia kawałek. Choć jest się z czego cieszyć (czekamy na marcowe zdjęcia w todze i na wrzesien!!!), to z kątów wyzierają jakieś zadziory - trochę ze zdrowiem na bakier tu i tam za wodą, najkochańsza sąsiadka zbliża się do kresu, w pracy czasem zapał gaśnie, jak polany wodą z konewki. Ropa tania jak barszcz, a to nie wróży dobrze tym, co w kraju wodą i ropą płynącym żyją.
Ale nie z takich mroków udawało się wygramolić.

***

Mały S. zastrzelił mnie swoim błyskotliwym spostrzeżniem:
Wiesz, ty czasem tak dziwnie mówisz.
I po chwili namysłu dodaje z szelmowskim uśmiechem:
Ale to normalne, jesteś przecież dziewczyną!

I tym optymistycznym akcentem...


Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa

(197) Urke

Dziwnie znajoma wydała mi się nazwa miejsca , które mieliśmy odwiedzić. Urke, Urke, Urke – chodziło mi po głowie - choć nie przeceniam ruchu myśli, o nie:) (dozgonny podziw dla Herberta)

Do Urke wybieramy się hurtigrutą. Pogoda wymarzona. Mimo chłodu - słońce, wiatr, co nie chce dokuczyć i doskonała widoczność. Na Urke dopływamy łodzią, która kursuje między hurtigrutą a osadą. Na łodzi siedzimy obok nich.
Oni - wpatrzeni w siebie niczym nastolatki. Uśmiechnięci, tryskający życiem. Oboje po pięćdziesiątce. Oboje w śmiesznych czapkach. Wełniane kamizelki, ocieplacze na nadgarstkach i grube skarpety nasunięte na spodnie. Ona ma plecak od Sparebanken Møre. Tak, szparuje się w banku na przyszłą emeryturę albo na wakacyjne szaleństwa - myślę.
Śmiejemy się, żartujemy. My fotografujemy to, co za oknem. Ona pstryka fotki tylko jemu. J. ośmielona rozluźnioną atmosferą wyrzuca z siebie: Mój ukochany mnie by fotografował, a nie ja jego! Na co ona, ta w grubych skarpetach, odpowiada, łagodnie się uśmiechając: A gdyby to miały być jego ostatnie zdjęcia? Trawię przez chwilę to, co powiedziała, zanim dotrze do mnie sens jej słów.

Urke to wieś w gminie Ørsta. Jesienią można dopłynąć tu hurtigrutą. Osadę zamieszkuje nieco ponad pięćdziesięciu mieszkańców. Dzieci do szkoły dowozi się łodziami. Na zakupy trzeba wybrać się kawał drogi wodą albo lądem. Do lekarza daleko. Do wielkiego świata daleko. Ciężkie życie, ktoś by rzekł.
Ale jak się spojrzy na otaczające niczym matczynym ramieniem sunnmørskie Alpy (Sunnnmørsalpene), to niedogodności przestają się liczyć.

Tak, niedogodności przestają się liczyć.
I ja, po trzech latach pod norweskim niebem, mogę powiedzieć, że czasami widzę tu i ówdzie to, co uwiera i trochę dokucza.
Ale summa summarum, po rozważeniu, co za i co przeciw - niedogodności przestają się liczyć!

Cudne jest Urke!!!

***

A to Urke,co mi tak po głowie chodziło, to Urke LINK Gawlińskiego, którego pasjami słuchałam wieki temu!


Czekaj na wiatr, zjawi się sam
Wykorzystaj tę chwilę
Może Cię spotkać w środku dnia
Nie trać wiary w marzenia

(Wilki)

***

Wyszperane w necie:
Co znaczy Urke?
Urke to chyba brat Baśki!

(kto słucha/ słuchał Wilków, to wie)



Pozdrawiam, ha det bra!
Reniferowa